Ani Bebek Ölümü Sendromu Nedir, Nedenleri ve Nasıl Önlenir?

1

Ani Bebek Ölüm Sendromu (SIDS –  Sudden Infant Death Syndrome), 1 yaşından küçük sağlıklı bir bebeğin ani, beklenmedik ve açıklanamayan ölümü olarak tanımlanır. Bu sendrom uyurken sık yaşandığından -uyku ile ilişkili olduğundan-  “Beşik Ölümü” olarak da adlandırılır. SIDS ölümlerinin yaklaşık %90’ı 6 aylıktan küçük bebeklerde görülmektedir.

Sağlıklı bir bebeğin açıklanamayan ölümünden sonra, ölüm nedenini belirlemek için genellikle soruşturma başlatılmaktadır. Çoğu zaman, her hangi bir fiziksel faktör olup olmadığını kontrol etmek için otopsi yapılmaktadır. Bebeğin zamanında bulunduğu ortamda sebep olabilecek her hangi bir şey olup olmadığını görmek için incelenmektedir. Soruşturma sonuçsuzsa, gerçekten SIDS olarak kabul edilmektedir. Araştırmacılar, bebekleri ekstra risk altına sokabilecek bazı faktörleri keşfettiler. Çocuğunuzu SIDS’den korumak için alabileceğiniz önlemleri de belirlemişlerdir. Belki de en önemlisi bebeğinizi sırtüstü yatırmaktır.

Ani Bebek Ölüm Sendromunun Nedenleri

Fiziksel ve çevresel faktörlerin birleşimi, bir bebeği SIDS’e karşı daha savunmasız hale getirebilmektedir. Bu faktörler çocuktan çocuğa değişiklik göstermektedir.

Fiziksel Faktörler

SIDS ile ilişkili fiziksel faktörler şunlardır:

  • Beyin kusurları: Bazı bebeklerde, SIDS’den ölme olasılığının daha yüksek olduğu sorunlar doğurmaktadır. Bu bebeklerin çoğunda, beynin uykuda nefes alıp vermeyi kontrol eden kısmı, düzgün çalışacak kadar olgunlaşmamıştır.
  • Düşük doğum ağırlığı: Prematüre doğum veya çoğul doğumun bir parçası olmak bebeğin beyninin tamamen olgunlaşmamış olma olasılığını artırmaktadır, bu nedenle nefes alma ve kalp hızı gibi süreçler üzerinde daha az kontrole sahiptir.
  • Solunum yolu enfeksiyonu: SIDS’den ölen bebeklerin çoğu son zamanlarda soğuk algınlığı yaşamaktadırlar ve bu da solunum problemlerine katkıda bulunmaktadır.

Çevresel Faktörler

Bir bebeğin beşiğindeki hali ve hangi koşullarda uyuduğunun durumu -uyku pozisyonu- SIDS riskini arttırmak için bebeğin fiziksel sorunları ile birleşebilmektedir. Örnek olarak:

  • Ebeveyn yanında uyumak: Bu uyku pozisyonunda uyuyan bebekler, ebeveynleri tarafından uyurken ezilme ya da boğulma riskine sahiptirler.
  • Yumuşak bir yüzeyde uyumak: Kabarık yorgan veya yumuşak bir yatak üzerinde yüz üstü uzanmak bir bebeğin hava yolunu tıkayabilmektedir.
  • Aşırı sıcaklık: Uyku sırasında bebeğin aşırı sıcaklaması
  • Hamilelik sırasında ve doğumdan sonra sigara içmek
  • Annenin 20 yaşından küçük olması
  • Evde –özellikle yatak odasın-, arabada ve diğer alanlarda sigara dumanına maruz kalmak
  • Hamilelik kontrolleri gerektiği zamanda yapılmamış olması –atlanılması- ve/veya gerekli bakım hiç yapılmamış olması

Diğer Faktörler

  • Cinsiyet: Erkek bebeklerin kız bebeklere kıyasla SIDS’den ölme olasılığı biraz daha yüksektir.
  • Yaş: 2 ile 4 ayları arasında bebekler en savunmasızdır.
  • Aile öyküsü: Kardeşleri veya kuzenleri Ani Bebek Ölümü Sendromundan ölen bebeklerin SIDS riskine sahip olması daha yüksektir.

Ani Bebek Ölümü Sendromu Riskini Azaltmak İçin Neler Yapılmalıdır?

SIDS riskini tamamen ortadan kaldırmak için bir yol yoktur, ancak aşağıda belirtilen ipuçlarını izleyerek daha güvenli bir şekilde bebeğin uyumasına yardımcı oluna bilinir:

  • 6 ay veya daha uzun süre anne sütü ile beslenmek SIDS riskini azaltır.
  • Bebeğin uyku pozisyonu ve uyuduğu ortamın nasıl olduğu önemlidir. Yatağı için sağlam ve düz bir yüzey seçilmelidir. Yastık, battaniye ve diğer nesneler en az 1 yaşına gelene kadar ebeveyn kontrolünde kullanılmalıdır.
  • Ebeveyn ile aynı odada uyunmalı fakat aynı yatakta kesinlikle değil: Bir odayı bebek ile paylaşmak SIDS riskini yarı yarıya azaltmaktır ancak onunla birlikte aynı yatakta uyumak bu oranı arttırabilmektedir.
  • Bebeğin yatış pozisyonu yan ya da sırt üstü olmalıdır. Uyurken sık sık kontrol edilmeli eğer döndüyse ve yüz üstü halde uyuyorsa pozisyonu değiştirilmelidir.
  • Mümkünse emzik kullanmalı
  • Uyurken bebeği serin ortamda tutulmalı: Uyunacak oda serin ve rahat olmalıdır.
  • Gebelik döneminde sigara içilmemelidir. Hatta doğum sonrası da sigara asla kullanılmamalıdır.
  • Gebelik döneminde sağlıklı beslenilmelidir. Düzenli muayeneler için doktora görünmelidir.
  • Bebeğin yatağının çarşafının gergin olmasına özen gösterilmelidir. Uyurken hareketi ile bozulan çarşaf yüzünü kapatabilir ve nefes almasını zorlayabilir. Lastikli çarşaf kullanılmasında fayda vardır.
  • Bebek monitörü kullanmak bebeğiniz uyurken kontrol altında tutmak için yararlı bir araç olacaktır.

Bebeğin tavsiye edilen tüm aşıları yapıldığından emin olunmalıdır. Çalışmalar gösteriyor ki, aşılarını zamanında ve tam yapılan bebeklerin %50 daha düşük SIDS riski olduğunu göstermektedir.

Ani Bebek Ölüm Sendromu sonrasında Alınacak Destek

Bir bebeği SIDS’ten dolayı kaybettikten sonra duygusal destek almak çok önemlidir. Yaşamları SIDS tarafından etkilenen diğer ebeveynlerle konuşmayı tercih etmek ebeveyni biraz olsun rahatlatmaktadır. Her ne yapılırsa yapılsın hiç bir şey acıyı soğutmayacaktır ancak destek almak ebeveyn olarak ileri ki yaşantılarında etkili olacaktır.

Kendinizi beklenmedik bir şekilde ağlayarak bulursanız endişelenmemelidir. Yıkıcı bir kayıpla uğraşılmaktadır. İyileşmek ve kabullenmek zaman alacaktır.

Ani Bebek Ölümü Sendromu

Tüm bebekler her gece güzel bir güne merhaba demek için uyanmak için huzurla uyusunlar inşallah.