Çocuklarda Empati Nasıl Geliştirilir?

2

Empati, başkasının belirli bir durumda nasıl hissettiğini hayal etme ve hissettiklerine dikkatle karşılık verme becerisidir. Bu becerinin gelişmesi çok karmaşık bir yetenektir.

Empati kurmayı neredeyse herkes ister, ancak çok az kişi bunu gerçekten nasıl yapacağını bilmektedir. Kendini tatmin etmenin vurgulandığı bir dünyada bilen kişilerin sayısı yetersizdir. Gelecek nesillerin çevreleriyle empati kurmanın ne anlama geldiğini öğretmenin en baş nedeni de budur.

Empati Nedir?

Birçok kişi sempati ve empati hakkında ikileme düşmektedir, ancak bunlar iki ayrı değerdir. Empati, sadece birinin hislerini anlama yeteneği değildir; çoğu zaman duygularını anlamaya ve daha sonra da güvenini kazanmaya teşvik edilmesidir. Sempati karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini hiç sorgulamadan, haklı olup olmadığına bakılmaksızın aynı duygu ve düşüncede olmak, ona fikren katılmaktır. Sadece birinin nasıl hissettiğini tanıma yeteneğini değil, aynı zamanda bir başka kişinin duygularını değerlendirebilir ve bu kişiye saygı duyar. Başkalarına iyilik, haysiyet ve anlayışla davranmak demektir.


Çocuğunuzun Empati Gelişimini Desteklemek İçin Ne Yapılabilinir?

Çocuğunuzun davranışlarına tepki verirken empati gösterin

Çocuklara empati ile yaklaşırsanız empati yapmayı öğrenirler. Bu öğrenim, yetişkinler tarafından ihtiyaçlarına cevap verdikleri bebeklik döneminde başlar. Üzgün olduklarında yatıştırılan küçük bebekler kendi empati gelişimi için temel oluştururlar.

Bebeklik döneminden çocukluk dönemine gelindiğinde davranışlarını sevecenlikle yanıtladığınızda empati yapmayı öğrenirler. “Bunu nasıl yaparsın?” diye bağırmak yerine “Yaptığın hakkında ne düşünüyorsun?” sorusu ile çocuğunuzun neler yaşadığını anladığınızı gösteren bir şekilde olumlu tepki verilmeli. Örneğin, çocuğunuz su dökerse, “Temizlenmesi konusunda yardıma ihtiyacın varsa bana söyleyebilirsin” diyebilirsiniz.

Empati göstermek, sizi ve çocuğunuzu sorunun aynı tarafına götürür. Merhamet ve anlayış sergilediğinizde, çocuğunuz sorun için bir çözüm düşünmek adına daha iyi bir konumdadır.


Çocuklarınızla başkalarının bakış açılarını tartışın

Kitap okumak, başkalarının bakış açılarını anlamaya yardımcı olabilir. Çocuklar okumanın önemi ve karakterlerin eylemlerini ve duygularını tartışmalıdırlar. “Çocuklarınıza kitap okuduğunuzda ya da karakterlerin eylemlerini ve duygularını tartışırken, karakterlerin ne düşündüğünü ve hissettiğini sorun, yüz ifadelerine ve beden diline dikkat edin ve bunların ne anlama geldiğinden bahsedin.”

Çocuklarınızın hayatlarında yaşanan olaylarla aynı türden tartışmalara sahip olabilirsiniz. Örneğin, yeni bir öğrenci çocuğunuzun sınıfına katılmışsa, sınıfta yeni bir öğrenci olması ve henüz kimseyi tanımadığı için çocuğunuzla nasıl konuşması gerektiği hakkında konuşabilirsiniz. Bu yeni öğrencinin nasıl hissettiğini anlamaya çalışarak, çocuğunuz bu yeni öğrencinin daha rahat hissetmesine yardımcı olacak yollar bulmak için ilham alabilir.

Çocuklarınızın dünyayı farklı bakış açılarından görmelerine yardımcı olduğunuzda, onların empati kurmalarına yardımcı olmuş olursunuz. Çocuklar, başkaları için empati kurduklarında, şiddet gibi olumsuz davranışlara girme ihtimalleri çok daha düşüktür.

Çocuklarınızı empati ile yaklaşarak ve başkalarına bu şekilde davranmalarını yönlendirerek, herkes için daha olumlu bir topluluk inşa etmeye yardım etmiş olursunuz. Bu gerçekten gelecek nesiller için çok iyi bir hedeftir!


Çocuklarınızın duygusal ihtiyaçlarıyla tanışın

Birçok yetişkin, duygusal ihtiyaçlardan veya duygularla ilgili herhangi bir şeyden söz etmeyi zor buluyor. Sonuç olarak, hayatlarını duygularının etrafında hızla geçiriyorlar. Bu tarz yetişkinler, başkalarının duygularını nasıl yöneteceklerini bilmeyenler ve duygusal bir yanıt gerektiren herhangi bir durumdan rahatsız olan kişilerdir. Bazen kendi duygularından korkarlar, çünkü duygusal gereksinimlerle başa çıkmayı hiçbir zaman öğrenmiş değillerdir.

Duygular hakkında ve başkalarının onları nasıl deneyimlediğini çocuklarla konuşmak iyi bir fikirdir. Duygulara isimler verin (örneğin, kıskançlık, öfke ve sevgi) ve isimler verilen duyguların normal olduğunu öğretin. Duyguları nasıl olumlu yönde ele alacağınız ve başkalarının duyguları yaşadığı durumlarla ilgili olarak onlarla konuşun. Çocuklarınıza başkalarının duygularına saygı duymayı öğretin ve tepki verilmesi gerektiği durumda nasıl davranacağını gösterin.


Çocuklarınızın empati gelişimi için gerçek hayattan örnekler verin

Öğrettiğiniz şeyi modellemek için gerçek hayat en güzel örnektir. Başka bir kişiyi etkileyen durumları araştırın ve araştırma sonucu ne anlam ifade ettiği ve nasıl hissedeceği hakkında konuşun. Örneğin, hızlı geçmekte olan bir ambulans görürseniz, hasta kişinin aile üyelerinin nasıl bir his duyduğu hakkında konuşun.

 

Empati duygusunu geliştirmek yaşam boyu süren bir süreç olabilir. Empati kurmayı sağlamak zaman alır, sabır ister. Çocuklarınıza empati kurmayı öğretmek, kendi gelecekleri ve yaşayacağı dünya için değerli bir yatırımdır ve çocuğunuzun hayatı boyunca da gelişmeye devam edecektir.