Hiperglisemi Nedir ? Belirtileri ve Tedavisi

0

Yüksek kan şekeri (hiperglisemi) diyabet hastalarını etkilemektedir. Diyabet hastalarında, yiyecek ve fiziksel aktivite seçenekleri, diğer farklı hastalıklar, diyabet dışı ilaçlar veya yeterli glikoz düşürücü ilaç kullanılmaması gibi birçok faktör hiperglisemiye katkıda bulunmaktadır.

Hiperglisemi tedavisi önemlidir çünkü tedavi edilmezse, hiperglisemi şiddetli hale gelebilir ve diyabetik komplikasyon gibi acil bakım gerektiren ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Uzun vadede, şiddetli olmasa da, kalıcı hiperglisemi, gözlerinizi, böbreklerinizi, sinir sisteminizi ve kalbinizi etkileyen komplikasyonlara yol açabilmektedir.

Hiperglisemi Belirtileri

Hiperglisemi, glikoz değerleri önemli ölçüde yükseltilinceye kadar semptomlara neden olmaz. Hiperglisemi semptomları birkaç gün veya hafta boyunca yavaş yavaş gelişmektedir. Kan şekeri seviyeleri ne kadar yüksek olursa semptomlar o kadar ciddi olmaktadır. Bununla birlikte, uzun süre tip 2 diyabet hastası olan bazı insanlar kan şekerinin yükselmesine rağmen herhangi bir belirti göstermeyebilir.

Hipergliseminin Erken Belirtileri

  • Sık idrara çıkma
  • Susuzluk artışı
  • Bulanık görme
  • Yorgunluk
  • Baş ağrısı

Daha sonraki belirtiler ve semptomlar

Eğer hiperglisemi tedavi edilmiyorsa, toksik asitlerin (ketonlar) kan ve idrarda (ketoasidoz) birikmesine neden olabilmektedir. Belirti ve bulguları şunlardır:

  • Kokulu nefes
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Nefes darlığı
  • Kuru ağız
  • Zayıflık
  • Koma
  • Karın ağrısı

Hangi durumda acil olarak doktora gitmelisiniz?

Kan glikoz seviyeleri sürekli olarak 240 mg / dL’nin (13 mmol / L) üzerindeyse ve idrarda keton çıktıysa.

Aşağıdaki durumlarda doktorunuzdan randevu almalısınız:

  • Devam eden ishal veya kusmaya sahipsiniz, ancak bazı gıdalar veya içecekler alabiliyorsunuz
  • 24 saatten uzun süren bir ateşiniz var.
  • Diyabet ilaçlarınızı kullandıysanız bile kan şekeri 240 mg / dL (13 mmol / L) ‘yi aşıyorsa
    kan şekerinizi istediğiniz aralıkta tutmakta güçlük çekiyorsanız.

Hiperglisemi Nedenleri

Sindirim sırasında vücudunuz bazı gıdalardan (ekmek, pirinç, makarna gibi. ) karbonhidratları çeşitli şeker moleküllerine dönüştürmektedir. Bu şeker moleküllerinden biri vücudunuz için ana enerji kaynağı olan glikozdur. Glikoz, yemek yedikten sonra doğrudan kan dolaşımına emilir, ancak, pankreasınız tarafından salgılanan bir hormon olan insülin yardımı olmadan dokularınızın çoğu hücrelerine girememektedir.

Kanınızdaki glikoz seviyesi yükseldiğinde, pankreasınıza insülin salınımını bildirmektedir. İnsülin sırayla hücrelerin kilidini açar, böylece glikoz hücrelere girebilir ve hücrelerin düzgün çalışması için gerekeni sağlayabilir. Fazladan glikoz karaciğerinizde ve kaslarınızda glikojen formunda saklanır.

Bu işlem kan dolaşımınızdaki glikoz miktarını düşürür ve tehlikeli derecede yüksek seviyelere ulaşmasını önler. Kan şekeri seviyeniz normale döndüğünde, pankreasınızdan insülinin salgılanması da normale dönmektedir.

Şeker hastalığı, ya pankreasınız yeterli miktarda insülin (tip 1 diyabet) üretemediğinden veya vücudunuz insülinin etkilerine dirençli olduğundan ya da normal bir glikoz seviyesini korumak için yeterli insülin üretmediğinden insülinin vücudunuz üzerindeki etkilerini büyük ölçüde azaltır (tip 2 diyabet). Sonuç olarak, glikoz kan dolaşımında (hiperglisemi) birikme eğilimi gösterir ve uygun şekilde tedavi edilmezse tehlikeli derecede yüksek seviyelere ulaşabilir. İnsülin veya diğer ilaçlar kan şekeri düzeylerini düşürmek için kullanılır.

Aşağıda bulunan birçok faktör Hiperglisemiye katkıda bulunabilir:

  • Yeterli insülin veya oral diyabet ilacı kullanmamak
  • İnsülin düzgün şekilde enjekte etmemek veya süresi dolmuş insülin kullanmak
  • Diyabet yemek planınızı takip etmemek
  • Hastalık veya enfeksiyon
  • Steroidler gibi bazı ilaçların kullanmak
  • Yaranın bulunması veya ameliyat olunması
  • Aile içi çatışma veya iş yeri zorlukları gibi duygusal stres yaşamak
  • Hastalık veya stresle mücadele için üretilen hormonlar kan şekerinizin yükselmesine neden olabilir, çünkü hastalık veya stres hiperglisemi tetikleyebilir. Diyabetli olmayan insanlarda bile ciddi hastalıklarda hiperglisemi gelişebilir. Ancak diyabetliler, hastalık veya stres sırasında kan şekerini normal seviyeye yakın tutmak için ekstra diyabet ilacı kullanmaları gerekebilir.

Hiperglisemi’nin Komplikasyonları

Uzun vadeli komplikasyonlar
Tedavi edilmemiş hiperglisemi, uzun süreli komplikasyonlara neden olabilir. Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Kalp-damar hastalığı
  • Sinir hasarı (nöropati)
  • Böbrek hasarı (diyabetik nefropati) veya böbrek yetmezliği
  • Retinal kan damarlarında hasar (diyabetik retinopati), körlüğe yol açabilir
  • Katarakt
  • Hasar görmüş sinirlerin neden olduğu sorunlar veya zayıf kan dolaşımı, ciddi enfeksiyonlara neden olabilir ve bazı ciddi vakalarda ampütasyon
  • Kemik ve eklem problemleri
  • Bakteriyel enfeksiyonlar, mantar enfeksiyonları ve iyileşmeyen yaralar da dahil olmak üzere cilt problemleri
  • Dişler ve diş eti enfeksiyonları

Acil Durum Komplikasyonları

Kan şekeri yeterince yüksek veya uzun süre arttıysa, iki ciddi duruma neden olabilir.
Diyabetik Ketoasidoz: Vücudunuzda yeterli miktarda insülin olmadığında ortaya çıkar. Bu olduğunda şeker (glikoz) hücrelerinize enerji girmez. Kan şekeri seviyeniz yükselir ve vücudunuz enerji için yağ yakmaya başlar.

Bu süreç, keton olarak bilinen zehirli asitler üretir. Fazla ketonlar kanda birikir ve nihayetinde idrar içine “dökülür”. Tedavi edilmediğinde, diyabetik ketoasidoz diyabetik komaya neden olabilir ve hayati tehlike oluşturabilir.

Hiperglisemik Hiperosmolar Sendrom: Bu durum, insülin üretildiğinde ortaya çıkar, ancak düzgün çalışmaz. Kan şekeri seviyeleri çok yüksek olabilir – 600 mg / dL’den (33 mmol / L) fazla. İnsülin var olduğu, ancak düzgün çalışmadığı için vücut, enerji için glikoz veya yağ yakmamaktadır.

Glikoz daha sonra idrara dökülür ve idrara çıkma oranının artmasına neden olur. Tedavi edilmemiş durumda, diyabetik hiperglisemik hiperozmolar sendrom, hayatı tehdit eden dehidrasyona ve komaya yol açabilmektedir. İstenilen tıbbi bakım önemlidir.

Hiperglisemi Tedavileri ve İlaçlar

Fiziksel aktivite: Düzenli egzersiz sıklıkla kan şekerinizi kontrol etmenin etkili bir yoludur. Bununla birlikte, ketonlar idrarda mevcut ise egzersiz yapmayınız. Bu, kan şekerinizi daha da yükselebilir.

İlaçlarınızı belirtilen şekilde alın. Sıklıkla hiperglisemi atakları varsa, doktorunuz ilacınızın dozajını veya zamanlamasını ayarlayabilir.

Diyabet yemek planınızı takip edin. Daha az yemek yemeye ve şekerli içeceklerden kaçınmaya çalışmalısınız. Yemek planınıza bağlı kalmakta sorun yaşıyorsanız, doktorunuza veya diyetisyeninizden yardım isteyin.

Kan şekerinizi kontrol edin. Doktorunuzun talimatına uyarak kan şekerinizi izleyin. Hastaysanız veya ciddi hiperglisemi veya hipoglisemi hakkında endişeleriniz varsa daha sık kontrol edin.

Hiperglisemi kontrolünde insülin dozlarınızı ayarlayın. İnsülin programınızdaki ayarlamalar veya kısa etkili insülin takviyesi, hiperglisemi kontrolüne yardımcı olabilir. Yüksek kan şekeri varsa, ne kadar sıklıkta insülin takviyesine ihtiyacınız olduğunu doktorunuza sorunuz.

Hiperglisemiyi Önleme

Aşağıdaki öneriler, kan şekerinizi hedef aralığınız dâhilinde tutmanıza yardımcı olabilir:

  • Diyabet yemek planınızı uygulayın: İnsülin veya oral diyabet ilaçları kullanırsanız, yemekleriniz ve aperitiflerinizin miktarı ve zamanlaması hakkında tutarlı olmanız önemlidir. Yediğiniz yiyecek vücudunuzdaki insülin ile dengede olmalıdır.
  • Kan şekerinizi izleyin. Tedavi planınıza bağlı olarak, haftada birkaç kez ya da günde birkaç kez kan şekeri düzeyinizi kontrol edebilir ve kaydedebilirsiniz. Kan şekeri seviyenizin hedef aralıklarınızın altında kalmasını sağlamanın tek yolu dikkatli bir izleme yöntemidir. Glikoz değerleriniz hedef aralığının üstünde veya altında olduğunda unutmayın.
  • İlaç kullanımı: Sağlık uzmanınız tarafından verilen şekilde almaya özen göstermelisiniz.
  • Fiziksel aktivitenizi değiştirirseniz ilacınızı ayarlayın. Ayarlama kan şekeri test sonuçlarına ve aktivitenin türüne ve uzunluğuna bağlıdır.