Otizm Nedir?

1

Sosyal etkileşim ve gelişimsel dilde bozulmalar, bir kişinin kendi çevresiyle olan ilişkisini ve diğer insanlarla etkileşimini etkileyen yaşam boyu gelişimsel engeldir.

Otistik insanlar görür, işitir ve dünyayı başkalarına farklı şekilde hissettirir. Otistik iseniz, yaşam koşulları için otistiksiniz; Otizm bir hastalık değildir ve iyileştirilemez.

Otizmin en belirgin belirtileri 2-3 yaş aralığında görülme eğilimi göstermektedir. Bazı durumlarda, 1.5 (18 aylık) yaşında da erkenden teşhis edilebilmektedir. Otizm ile ilişkili bazı gelişimsel gecikmeler daha erken saptanabilmekte ve ele alınabilmektedir. Bu sebeple çoğu çocuk ve yetişkin için yaşam kalitesinde erken tanı ve uygun kanıta dayalı tedavi uygulanmasıyla önemli ölçüde iyileşme sağlana bilinmektedir.

Otizm belirtilerinin çeşidi nedeniyle, bu duruma otizm spektrum bozukluğu (ASD) denmektedir. ‘Spektrum’ sözcüğü, otizm durumundaki insanların yaşadığı zorlukları ve etkilenebilecekleri dereceleri tanımlamaktadır.

Otizmi olan çocuklar iletişim kurmada sorun yaşamaktadırlar. Başkalarının ne düşündüklerini ve neler hissettiğini anlamada güçlük çekmektedirler. Bu durum, kendilerini sözcüklerle, jestlerle, yüz ifadeleri ve dokunma yoluyla ifade etmelerini zorlaştırmaktadır. Doğru yöntemle uygulanacak destekle, herkesin kendi tercih ettiği daha yaşanabilir bir hayat yaşanmasına yardımcı oluna bilinir.


Otizm Ne Kadar Yaygın?

Otizm, çoğu insanın düşündüğünden çok daha yaygındır. Erkek çocuklarda kızlardan dört kat fazla görülmektedir.


Otizm Nedenleri 

Araştırmacıların çoğu, belirli gen kombinasyonlarının çocukta otizme neden olabileceğini düşünmektedir. Ancak, otistik bir çocuğa sahip olma ihtimalini arttıracak risk faktörleri bulunmaktadır.

Annenin veya babanın ileri yaşı, otistik bir çocuğun olma şansını arttırır.

Hamile bir bayanın bazı ilaçlara veya kimyasallara maruz kaldığında çocuğunun otistik olması daha olasıdır. Bu risk faktörleri, alkol kullanımını, diyabet ve obezite gibi annenin metabolik koşulları ve gebelik sırasında antisepture ilaçların kullanımını içermektedir.  Gebelikte grip ve kalıcı ateş otizm riskini arttırmaktadır. Bazen otizm nedeni olarak gösterilmekle birlikte, aşıların otizme neden olduğuna dair bir kanıt bulunmamaktadır.

Ayrıca araştırmacılar, trafikle ilgili hava kirliliğine maruz kalma, PM (partiküler madde) ve azot dioksit ile ilişkili otizm riski taşıdıklarını belirtmektedirler.

Aile geliri, yaşam biçimi veya eğitim düzeyleri bir çocuğun otistik olma şansını etkilememektedir.

Tam olarak otizmin nedeni netleşmiş değildir. Araştırma, beynin duyusal girdi ve süreç dilini yorumlayan anormalliklerinden kaynaklanabileceğini önermektedir.


Otizm Nasıl Teşhis Edilmektedir?

Genellikle dil ve konuşma terapisti, çocuk doktoru, psikiyatrist ve / veya psikolog gibi genellikle çok disiplinli ekip tarafından otizm biçimsel tanımlanmasıdır.

Teşhisin faydaları

  • Otistik olan bireylere (ailelerine, işverenlerine, meslektaşlarına, öğretmenlerine ve arkadaşlarına) neden bazı zorluklarla karşılaşabileceklerini ve onlarla ilgili neler yapabileceklerini anlamalarına yardımcı olmaktadır.
  • İnsanlara hizmetlere ve desteğe erişmelerini sağlamaktadır.

Sosyal iletişim ve sosyal etkileşim ile kalıcı zorluklar

Sosyal iletişim

Otistik insanlar, jestler veya ses tonu gibi sözlü ve sözsüz dili yorumlamakta güçlük çekmektedirler. Birçoğunun çok dilli bir dil anlayışı vardır ve kullanmak veya anlamak zor olabilmektedir:

  • Yüz ifadeleri
  • Ses tonu
  • Espriler

Bazıları konuşmaya bilmekte veya oldukça sınırlı konuşma yapabilmektedir. Genellikle başkalarının söylediklerinden daha fazlasını anlayabilmektedirler, ancak belirsizlik veya soyut kavramlarla mücadele edebilmektedirler. Bazı otistik insanlar, işaret dili veya görsel semboller gibi alternatif iletişim araçlarını kullanmayı tercih etmektedirler. Bazıları konuşmadan çok daha etkili bir şekilde iletişim kurabilmektedirler.

Açık ve tutarlı bir şekilde konuşmaya ve otistik insanlara söylenenleri anlamaları için zaman vermek en sağlıklı yardım yöntemidir.

Sosyal etkileşim

Otistik insanlar genellikle başkaları “okumak” – başkalarının duygu ve niyetlerini tanıma ya da anlama – ve kendi duygularını ifade etme konusunda zorluk çekmektedirler. Bu, onların toplumsal dünyada gezinmesini zorlaştırıyor olabilir:

  • Duyarsız görünmektedirler, oysaki öyle değillerdir.
  • Garip davranıyor gibi görünürler veya bir şekilde sosyal olarak uygunsuz düşünülürler.

Otistik insanlar zor arkadaşlıklar kurabilirler. Bazıları, diğer insanlarla etkileşim kurmak ve arkadaş edinmek isteyebilir, ancak bunun nasıl yapılacağı konusunda emin olamayabilir.

Dünya, otistik insanlara, her gün ne olacağını bilmesi için günlük rutini tercih ettikleri, çok öngörülemeyen ve kafa karıştırıcı bir yer gibi görünebilir. Her zaman okuldan veya meslektaşı ile aynı şekilde seyahat etmek ya da kahvaltı için aynı yiyeceği de tercih edebilirler.

Yaşam boyu her hangi bir konuda kuralların uygulanması konusu otistik bireyler için önemli olabilir. Otistik bir kişinin, bunu yapmanın ‘doğru’ yolunu öğrendikten sonra, bir şeye farklı bir yaklaşımda yaklaşması zor olabilir. Otizm spektrumundaki bireyler, değişim fikrinden memnun olmayabilir, ancak, önceden değişikliklere hazırlarsa daha iyi başa çıkabilirler.