Rahim İçi Gelişme Geriliği Nedenleri, Belirtileri ve Önleme Yöntemleri

1

Rahim İçi Gelişme Geriliği (Intrauterine Growth Retardation – IUGR), doğmamış bir bebeğin, olması gerekenden daha küçük olduğu, rahim içinde normal bir oranda büyümediği bir durumu ifade etmektedir.

Gelişme geriliği, bebeği hamilelik sürecindeki, doğum sırasındaki ve doğumdan sonraki bazı sağlık problemleri riskine sokmaktadır. Bu sağlık problemleri:

  • Düşük doğum ağırlığı
  • Azaltılmış oksijen seviyeleri
  • Hipoglisemi (düşük kan şekeri)
  • Enfeksiyona karşı düşük direnç
  • Düşük Apgar skorları (yenidoğanın fiziksel durumunu değerlendirmek ve özel tıbbi bakım gereksinimini belirlemek için doğumdan hemen sonra verilen bir test)
  • Mekonyum aspirasyonu solunum sorunlarına neden olabilir
  • Vücut ısısını korumakta zorluk çekme
  • Anormal derecede yüksek kırmızı kan hücresi sayısı

En şiddetli IUGR vakaları yaşayan anne adayı ölü doğum yapabilir. Aynı zamanda uzun vadeli büyüme sorunlarına da neden olabilir.


Rahim İçi Büyüme Geriliği Nedenleri

Büyüme geriliğinin birçok olası nedeni vardır. Ortak neden plasentada olandır. Plasenta, anneye ve fetusa katılan, oksijen ve besin maddelerini bebeğe taşıyan ve bebeğin atık ürünlerinin serbest bırakılmasına izin veren dokudur.

Bu durum, aynı zamanda annede de bazı sağlık sorunlarının bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir:

  • İleri diyabet
  • Yüksek tansiyon veya kalp rahatsızlığı
  • Kızamıkçık, toksoplazma ve frengi gibi enfeksiyonlar
  • Böbrek hastalığı veya akciğer hastalığı
  • Malnütrisyon (besin değerlerinden faydalanmayınca ortaya çıkan klinik hastalık) veya anemi
  • Orak hücre anemisi
  • Sigara içmek ve alkol tüketmek

Diğer olası fetal nedenler arasında bebekte kromozomal bozukluklar veya çoklu gebelik (ikizler, üçlüler veya daha fazlası) vardır.


Rahim İçi Büyüme Geriliği (IUGR) Belirtileri

Ana semptomu gebelik haftası bebek için küçüktür. Özellikle, bebeğin tahmini ağırlığı 10.persentilin altındadır – veya aynı gebelik haftasındaki bebeklerin % 90’ından daha düşüktür.

IUGR nedenine bağlı olarak, bebek küçük olabilir veya beslenme yetersiz görünebilir. İnce ve solgun olabilirler ve gevşek ve kuru ciltleri vardır. Göbek kordonu kalın ve parlak görünüm yerine incedir.

Küçük doğan bebeklerin hepsinde büyüme geriliği bulunmamaktadır.


Rahim İçi Büyüme Geriliği Teşhisi

Doktorların, gebelik sırasında bebeğin büyüklüğünü tahmin etme konusunda birçok yöntemi vardır. En basit ve en yaygın olanı annenin fundusundan (rahmin üstü) pubik kemiğe olan mesafeyi ölçmektir. Gebeliğin 20. haftasından sonra yapılan ölçüm genellikle gebelik haftalarına karşılık gelmektedir. Beklenenden düşük bir ölçüm bebeğin gerektiği gibi büyümediğini gösterebilmektedir.

IUGR’ı teşhis etmek ve bebeğin sağlığını değerlendirmek için diğer yöntemler şunlardır:

Ultrason: Bir bebeğin uterusta büyümesini kontrol etmek için temel test olan ultrason, bebeğin resimlerini oluşturmak için ses dalgaları kullanılması ile yapılır. Ultrason muayenesi, bebeği rahimin içindeki durumuna annenin karnının üzerinden yapılan yöntem ile bakılmaktadır.

Ultrason bebeğin başını ve karnını ölçmek için kullanılmaktadır. Doktor bebek ağırlığını tahmin etmek için bu ölçümleri büyüme çizelgeleriyle karşılaştırmaktadır. Ultrason aynı zamanda amniyon sıvının uterusta ne kadar olduğunu belirlemek için de kullanılmaktadır. Düşük miktarda amniyon sıvı IUGR’yi öne sürebilir.

Doppler: Damarlardaki kan akışının miktarını ve hızını ölçmek için ses dalgaları kullanılarak yapılan bir tekniktir. Doktorlar bebeğin beynindeki göbek bağı ve damarlarındaki kan akışını kontrol etmek için bu testi kullanmaktadır.

Ağırlık kontrolleri: Doktorlar düzenli olarak her doğum öncesi muayene sırasında annenin ağırlığını kontrol etmekte ve kaydetmektedir. Eğer bir anne yeterli kiloyu almazsa, bebeğinde bir büyüme problemi olduğunu gösterebilir.

Fetal izleme: Bu test annenin karnına hassas elektrot yerleştirilerek yapılmaktadır. Elektrotlar hafif gerilebilir bir bant ile göbek üzerine yapıştırılarak bir monitöre bağlanır. Sensörler bebeğin kalp atış hızını ve şeklini ölçer ve bunları bir monitörde görüntüler ve aynı zamanda çıktı olarak da döküm verir.

Amniyosentez:  Bu yöntem iğne yoluyla doğru ve güvenli yer belirlemek için ultrason yardımıyla kesenin içine girilerek amniyon sıvısının toplanmasıdır. Amniyosentez, enfeksiyonu veya IUGR’a neden olabilecek bazı kromozom anormalliklerini tespit edebilir.


IUGR Tedavileri

Rahim İçi Büyüme Geriliği Önleme

Her ne kadar bir anne mükemmel ve sağlıklı olsa da IUGR oluşabilir ve annelerin IUGR riskini azaltmak ve sağlıklı bir gebelik ve bebek olasılığını arttırmak için yapabilecekleri şeyler vardır:

  • Tüm doğum öncesi randevularında alınan tüm evraklar saklanmalı. Potansiyel problemleri erken tespit etmek onlara bakılması faydalı olacaktır.
  • Bebeğin hareketlerinden haberdar olunmalı. Sık sık hareket etmeyen veya hareket etmeyi bırakan bir bebeğin bir sorunu olabilir. Bebeğin hareketinde değişiklikler fark edilirse, doktor mutlaka aranmalıdır.
  • İlaçlar kontrol edilmeli. Bazen bir annenin başka bir sağlık problemi için aldığı bir ilaç, doğmamış bebeğinde sorunlara neden olabilir.
  • Sağlıklı beslenmeli. Sağlıklı gıdalar bebeğinizin bakımını sağlar.
  • Bol bol dinlenilmeli. Dinlenme daha iyi hissedilmesine ve hatta bebeğin büyümesine yardımcı olunur.
  • Sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları edinilmeli. Alkol kullanılmamalı ve sigara içiliyorsa da derhal bırakılmalıdır.